टीसीपी (ट्रान्समिशन कंट्रोल प्रोटोकॉल)

 Transmission Control Protocol Tcp In marathi
Transmission Control Protocol

TCP चे पूर्ण नाव “ट्रान्समिशन कंट्रोल प्रोटोकॉल” ( Transmission Control Protocol ) आहे. टीसीपी ( TCP ) इंटरनेट ( internet ) प्रोटोकॉल सूटमधील (Protocol Suite ) एक मूलभूत प्रोटोकॉल ( Fundamental Protocol ) आहे.

तो मानकांचा संग्रह (Collection) आहे. तो सिस्टमला इंटरनेटमध्ये संवाद (Communicate) साधण्याची परवानगी देतो. TCP हे “ट्रान्सपोर्ट लेयर” प्रोटोकॉल म्हणून वर्गीकृत केले आहे कारण ते यजमानांमधील कनेक्शन तयार करते आणि एकाच वेळी Host करते.

टीसीपी इंटरनेट प्रोटोकॉल IP (आयपी) ची योग्य प्रकारे प्रशंसा (Compliment ) करतात, ते इंटरनेटवरील प्रणाली ( Systems ) ओळखण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या आयपी ( IP ) पत्त्यांची (Addresses) व्याख्या देखील करतात.

त्याचबरोबर इंटरनेट प्रोटोकॉल सूचना प्रदान करतात, आणि डेटा हस्तांतरित (Transferring) करण्यासाठी व ट्रान्समिशनसाठी कंट्रोल प्रोटोकॉल्स कनेक्शन तयार करीत असतात आणि एका प्रणालीपासून दुसर्‍या प्रणालीमध्ये packet चे वितरण व्यवस्थापित (Manage) करीत असतात.

हे दोन प्रोटोकॉल सामान्यतः एकत्र केले जातात आणि त्यांना टीसीपी/आयपी म्हणून संबोधले जाते. जेव्हा टीसीपी कनेक्शनवर डेटा पाठवला जातो, तेव्हा तो प्रोटोकॉल individually numbered packets किंवा segment मध्ये विभागाला जातो.

प्रत्येक packet मध्ये header समाविष्ट असतो. आणि तो Source आणि Destination सोबत डेटा विभागला परिभाषित (Define) करण्याचे काम करतो. packet वेगवेगळ्या मार्गांचा (multiple routes) वापर करुण इंटरनेटवर प्रवास करीत असतात,आणि नंतर सर्व एकाच destination वर पोहोचतात. परंतु ज्या प्रकारे ते वेगवेगळ्या क्रमाने पाठवले जातात म्हणून ट्रान्समिशन कंट्रोल प्रोटोकॉल packet ची योग्य क्रमाने receiving end वर पुनर्रचना करतात.

टीसीपीमध्ये त्रुटी तपासणे (error checking) समाविष्ट केलेले आहे आणि TCP सुनिश्चित करतो की प्रत्येक packet विनंती केल्याप्रमाणे वितरित (deliver) झाले पाहिजेत. हे UDP पेक्षा पूर्णपणे भिन्न आहे. ते packet यशस्वीपणे प्रसारित झाले की नाही हे देखील तपासत नाही. आणि Built in error checking म्हणजे टीसीपीकडे जास्त overhead असतात आणि त्यामुळे TCP UDPपेक्षा खूपच slow असते आणि त्यामुळे सिस्टममधील डेटाची accurate delivery होते.

आणि हेच कारण आहे की टीसीपी मुख्यतः इंटरनेटवरील वेबपेजेस आणि फाईल्स सारख्या विविध प्रकारच्या डेटा ट्रान्सफर करण्यासाठी वापरला जातो. यूडीपी मीडिया स्ट्रीमिंगसाठी(Streaming) अतिशय आदर्श आहे. कारण तेथे सर्व packets पोहोचण्याची गरज नसते.

written by H. G. Shilpa

Leave a Comment