Android म्हणजे काय, त्याचा इतिहास आणि भविष्य

अँड्रॉइड (android) माहिती इन मराठी
अँड्रॉइड (android) information in marathi

Android म्हणजे काय? तुम्हाला कदाचित विचारण्याची गरज नाही. अँड्रॉइड फोन (Android Phone) आज भारतात प्रत्येक घरात उपलब्ध आहे. अँड्रॉइड (Android) हे अतिशय कमी वेळात स्वतःमध्ये सुधारणा करून जगभरातील एक अतिशय महत्त्वाचे मोबाइल प्लॅटफॉर्म (Mobile Platform) बनले आहे. अँड्रॉइड (Android) म्हणजे काय? आणि त्याचे फायदे काय हे अनेकांना माहीत असेल, पण अँड्रॉइडच्या (Android) जगात असे बरेच लोक आहेत जे पूर्णपणे नवीन आहेत आणि ज्यांना याबद्दल कोणतीही माहिती नाही. अशा परिस्थितीत हा लेख (article) अशा लोकांसाठी खूप उपयुक्त ठरेल, यासोबतच ज्यांना थोडेफार ज्ञान आहे त्यांनाही काहीतरी नवीन शिकायला मिळेल.

बरं, मी खरं सांगू तर, आपल्यापैकी बरेच जण Smartphones वापरतात पण त्यांना माहित नाही की त्यांचा मोबाईल फोन Android आहे की Windows किंवा iOS. यात वाईट समजण्यासारखे काही नाही कारण प्रत्येकजण वेगवेगळ्या क्षेत्रात (field) काम करतो, त्यामुळे मी एखाद्या शिक्षकाला लाकूड तोडण्यास सांगितले तर तो ते करू शकणार नाही, त्याचप्रमाणे मी एखाद्या लाकूडतोड्याला शिकवायला सांगितले तर तो ते करू शकणार नाही.

हाच उद्देश समोर ठेऊन आज मी तुम्हाला अँड्रॉईड ऑपरेटिंग सिस्टीम (Android Operating System) म्हणजे काय? याची संपूर्ण माहिती देणार आहे, जेणेकरून पुढच्या वेळी तुम्हाला कोणीतरी अँड्रॉइड फोन किंवा (Android Phones, Android) अँड्रॉइडशी संबंधित कोणतीही माहिती विचारेल, तर तुम्हीही त्याचे उत्तर देऊ शकाल. मी असे मानते की जर तुम्हाला कोणतीही माहिती माहित नसेल तर त्यात गैर काही नाही, परंतु जर तुम्हाला काही नवीन जाणून घ्यायचे नसेल तर ते अत्यंत चुकीचे आहे.

android काय आहे? | What is Android in Marathi

अँड्रॉइड हा फोन नाही किंवा तो अॅप्लिकेशन नाही, ते लिनक्स कर्नलवर (linux kernel) आधारित ऑपरेटिंग सिस्टम (Operating System) आहे. मी सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, लिनक्स ही एक ऑपरेटिंग सिस्टम (Linux operating system) आहे. जी मुख्यतः सर्व्हर आणि डेस्कटॉप संगणकांमध्ये (server, desktop computer) वापरली जाते. त्यामुळे अँड्रॉइड (Android) ही लिनक्सची (Linux) फक्त एक आवृत्ती (version) आहे. जी अनेक बदलांनंतर (modification) बनवण्यात आली आहे. आणि होय ते एकमेकांशी संबंधित (related) आहे.

ही अशी ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे जी मोबाईलला लक्षात घेऊन तयार करण्यात आली आहे. जेणेकरून फोनचे सर्व फंक्शन्स (functions) आणि अॅप्लिकेशन्स (applications) त्यामध्ये सहज चालवता येतील. फोनच्या डिस्प्लेमध्ये (display) जे काही दिसते ते सर्व ऑपरेटिंग सिस्टमचा (Operating System) भाग आहे. जेव्हाही तुम्हाला कॉल, मजकूर,संदेश (call, text message) किंवा ईमेल (email) प्राप्त होतो, तेव्हा तुमचे OS त्यावर प्रक्रिया (process) करते आणि ते तुम्हाला वाचनीय स्वरूपात (readable format) सादर करते.

अँड्रॉइड ओएसची (Android OSची ) अनेक आवृत्त्यांमध्ये विभागणी (version, divide) करते. आणि त्यांना त्यांची वैशिष्ट्ये, ऑपरेशन, स्थिरता (features, operation, stability) यानुसार वेगवेगळे नंबर दिले जाते. त्यामुळे जर तुम्ही कधीही Android Lollipop, Marshmallow किंवा Nougat सारखे नाव ऐकले असेल तर मी तुम्हाला सांगू इच्छिते की ही सर्व Android OS किंवा ऑपरेटिंग सिस्टमच्या विविध आवृत्त्यांची नावे आहेत.

Android Inc. चा इतिहास

Android Inc. चे मूळ निर्माते (original creators) अँडी रुबिन Andy Rubin हे आहेत, त्याला (Android Inc) 2005 मध्ये Google ने विकत घेतले आणि त्यानंतर अँडी रुबिन यांना Android विकासाचे (Android Development) मुख्य बनवले. Google ने Android विकत घेतला कारण त्यांना वाटले की Android ही एक अतिशय नवीन आणि मनोरंजक संकल्पना (Interesting concept) आहे, ज्याच्या मदतीने ते एक शक्तिशाली परंतु विनामूल्य (powerful, free) ऑपरेटिंग सिस्टम (operating system) बनवू शकतील. आणि जे नंतर खरे देखील सिद्ध झाले.

अँड्रॉइडच्या (Android) मदतीने, गुगलला तरुण प्रेक्षकांपर्यंत (Google younger audience) पोहचण्याची चांगली संधी मिळाली आणि यासह अँड्रॉइडचे चांगले कर्मचारीही गुगलमध्ये सामील झाले.

मार्च 2013 रोजी, अँडी रुबिनने कंपनी (company) सोडण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यांनी दुसऱ्या प्रकल्पावर काम करण्याचा निर्णय घेतला. मात्र त्यानंतरही अँड्रॉइडच्या स्थितीत कुठल्याही प्रकारचा चढ-उतार झाला नाही आणि अँडी रुबिनची रिक्त जागा सुंदर पिचाई यांनी भरून काढली. पिचाई, जे मूळचे भारताचे आहेत, ते यापूर्वी Chrome OS चे प्रमुख होते आणि Google ने या नवीन प्रकल्पात त्यांच्या कौशल्याचा आणि अनुभवाचा (expertise, experience) चांगला उपयोग केला.

अँड्रॉइड ही सर्वोत्तम मोबाईल ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे | Android is the best mobile operating system

अँड्रॉईड ही अशी एक उत्तम मोबाईल ऑपरेटिंग सिस्टीम (Mobile Operating System) आहे. जी Google ने बनवली आहे, जर बघितले तर गुगल ने बनवलेले Software आज जगातील जवळपास सर्व मोबाईल फोन मध्ये वापरले जाते. फक्त Apple च्या iPhones वगळता. Android ही लिनक्स-आधारित सॉफ्टवेअर प्रणाली (Linux-based software system) आहे. लिनक्स हे ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर (Open Source software) असल्यामुळे ते अगदी Free आहे. याचाच अर्थ इतर मोबाईल कंपन्याही (Mobile Company) अँड्रॉइड ऑपरेटिंग सिस्टिम (Android Operating Systems) वापरू शकतात. यातील वेगळेपणा (distinguishing factor) हा या ब्रँडचा कर्नल(Brand kernel) आहे. अँड्रॉइडचा सेंट्रल कोर होस्ट (Android Central Core host) करतो. जो मूलत: (essentially) एक स्ट्रिप कोड (strip code) आहे. आणि जो सॉफ्टवेअरला ऑपरेट (Software operate) करण्यास मदत करतो.

Android च्या आवृत्त्या | Versions of Android

खाली मी अँड्रॉइड ऑपरेटिंग सिस्टीमच्या (Android Operating System) विविध आवृत्त्यांचा (Version) उल्लेख (mention) केला आहे. android ने आत्तापर्यंत रिलीझ केलेल्या या आवृत्त्या आहेत. आणि कदाचित आम्ही गेल्या काही वर्षांपासून अनेक वापरत आहोत आणि अजूनही करत आहोत.

  1. Android 1.0 अल्फा (Alpha)
  2. Android 1.1 बीटा (Beta)
  3. अँड्रॉइड 1.5 कपकेक (Cupcake)
  4. Android 1.6 डोनट (Donut)
  5. Android 2.1 Eclair
  6. अँड्रॉइड 2.3 Froyo
  7. Android 2.3 जिंजरब्रेड (Gingerbread)
  8. Android 3.2 Honeycomb
  9. अँड्रॉइड 4.0 आइस्क्रीम सँडविच (Ice Cream Sandwich)
  10. Android 4.1 जेली बीन (Jelly Bean)
  11. Android 4.2 जेली बीन (Jelly Bean)
  12. अँड्रॉइड 4.3 जेली बीन (Jelly Bean)
  13. Android 4.4 KitKat
  14. Android 5.0 Lollipop
  15. अँड्रॉइड 5.1 Lollipop
  16. Android 6.0 Marshmallow
  17. Android 7.0 Nougat
  18. अँड्रॉइड 7.1 Nougat
  19. Android 8.0 Oreo
  20. Android 8.1 Oreo
  21. अँड्रॉइड 9.0 Pie
  22. Android 10

अँड्रॉइड OS ची उत्क्रांती – Android Beta ते Pie पर्यंतचा प्रवास

मला वाटते की तुम्ही सर्वजण Android Phones वापरत असाल किंवा तुम्ही टॅब्लेट (Tablets) देखील वापरत असाल ज्यामध्ये Android ऑपरेटिंग सिस्टम (Operating System) वापरली जाते. मी तुम्हाला सांगते की अँड्रॉइडला गुगल (Android Google) आणि ओपन हँडसेट अलायन्सने Open Handset Alliance विकसित (development) केले आहे.

त्यानंतर November 2007 पासून अँड्रॉइड त्याच्या नवीन नवीन आवृत्त्या versions जारी करत आहे. एक विशेष मनोरंजक गोष्ट (interesting) अशी आहे की Android आवृत्त्यांना Versions एक विशेष कोड नाव code name दिले जाते आणि वर्णमाला (Alphabetic order) क्रमाने सोडले जाते. एप्रिल 2009 पासून हे काम सुरू आहे.

त्याची वेगवेगळी नावे आहेत जसे की कपकेक, डोनट, क्लेअर, फ्रोयो, जिंजरब्रेड, हनीकॉम्ब, आइस्क्रीम सँडविच, जेली बीन, किटकॅट, लॉलीपॉप, मार्शमॅलो, नौगट, ओरिओ आणि पाय (Cupcake, Donut, Éclair, Froyo, Gingerbread, Honeycomb, Ice cream sandwich, Jelly Bean, KitKat, Lollipop, Marshmallow, Nougat, Oreo, Pie.) हे नाव पाहून तुम्हाला नक्कीच कळले असेल की जगभरातील मिठाईच्या नावावरून हे नाव दिले जाते.

Android आवृत्त्या आणि त्यांची वैशिष्ट्ये

आता मी तुम्हाला Android ऑपरेटिंग सिस्टीमच्या विविध आवृत्त्यांबद्दल (versions) सांगणार आहे जेणेकरुन तुम्हाला कळेल की Android ने वेगवेगळ्या आवृत्त्यांमध्ये काय बदल केले आहेत?

Android बीटा

ही पहिली Android आवृत्ती होती आणि नोव्हेंबर 2007 मध्ये रिलीज झाली.

Android 1.0

ही पहिली व्यावसायिक आवृत्ती (commercial version) आहे. जी 23 सप्टेंबर 2008 रोजी प्रसिद्ध (release) झाली. यात अँड्रॉइड मार्केट ऍप्लिकेशन (Android Market application), वेब ब्राउझर (Web browser), झूम (zoom) आणि प्लॅन फुल एचटीएमएल (plan full HTML) आणि एक्सएचटीएमएल वेब पेजेस (XHTML web pages), कॅमेरे सपोर्ट (cameras support), वेब ईमेल सर्व्हरवर प्रवेश (access to web email servers), Gmail; Google संपर्क (contacts); गुगल कॅलेंडर (Google Calendar); Google maps; Google Sync; गुगल शोध (Google Search); Google Talk; YouTube; Wi-Fi इ. यासारखी अनेक वैशिष्ट्ये (features) पहिल्या आवृत्ती मध्ये होती.

Android 1.1

ही आवृत्ती “पेटिट फोर” (Petit Four) म्हणूनही ओळखली जाते आणि ती 9 फेब्रुवारी 2009 रोजी प्रसिद्ध झाली. आपण जो स्पीकरफोन (speakerphone) वापरते त्यामध्ये डीफॉल्टनुसार (by default) जास्त काळ इन-कॉल स्क्रीन टाइमआउटची (longer in-call screen timeout) सुविधा आहे. यासोबतच त्यात मेसेजचे अटॅचमेंट सेव्ह (messages attachments save) करण्याचीही सुविधा आहे.

अँड्रॉइड 1.5 कपकेक | Android Cupcake

ही Android 1.5 आवृत्ती (Android 1.5 version) एप्रिल 30, 2009 मध्ये प्रसिद्ध (release) झाली. आणि ती लिनक्स कर्नल (Linux kernel) 2.6.27 वर आधारित होती. मिठाईच्या (dessert) नावावर ठेवलेली ही पहिली आवृत्ती होती. या अपडेटेड व्हर्जनमध्ये (updated version) विजेट्ससाठी सपोर्ट (support for Widgets), थर्ड पार्टी व्हर्च्युअल कीबोर्ड (third party virtual keyboard) व्हिडिओ रेकॉर्डिंग आणि प्लेबॅक (video recording and playback) अॅनिमेटेड स्क्रीन ट्रांझिशन (animated screen transitions) इत्यादी अनेक वैशिष्ट्ये आहेत. आणि याच्या मदतीने तुम्ही YouTube वर व्हिडिओ आणि Picasa वर Photo upload करू शकता.

Android 1.6 डोनट | Android Donut

हे 15 सप्टेंबर 2009 रोजी release झाले आणि लिनक्स कर्नल (Linux Kernel) 2.6.29 वर आधारित (based) आहे. या आवृत्तीमध्ये बहुभाषिक भाषण संश्लेषण (multilingual speech synthesis), गॅलरी (gallery), कॅमेरा (camera), कॅमकॉर्डर (camcorder) इत्यादी अनेक वैशिष्ट्ये (features) आहेत. यासह, हे WVGA स्क्रीन रिझोल्यूशनला (screen resolutions) देखील समर्थन (support) करते.

अँड्रॉइड 2.0/2.1 Eclair

26 ऑक्टोबर 2009 रोजी, Eclair release झाले, जे लिनक्स कर्नल (Linux kernel) 2.6.29 वर आधारित होते. या बदलासह, त्यात विस्तारित खाते संक्रमण (expanded Account sync), एक्सचेंज ईमेल समर्थन (Exchange email support), Bluetooth 2.1 समर्थन (support) यांसारखी अनेक वैशिष्ट्ये आहेत. यासोबतच तुम्ही त्यातील कॉन्टॅक्ट्स फोटोवर (Contacts photo Tap) टॅप करून कोणालाही call करू शकता, SMS करू शकता किंवा email करू शकता, त्यासोबतच सर्व सेव्ह केलेले SMS आणि MMS (search all saved SMS and MMS) शोधण्याची सुविधाही आहे. यासोबतच नवीन कॅमेरा फीचर्स, वर्च्युअल कीबोर्डवरील सुधारित टायपिंग स्पीड, सुधारित गुगल मॅप्स 3.1.2 यासारख्या इतर सुविधाही उपलब्ध आहेत.

Android 2.2.x Froyo

फ्रोयो (Froyo) चा अर्थ आहे? फ्रोझन योगर्ट (Frozen Yogurt) आणि 20 मे 2010 रोजी प्रकाशित (release) केले गेले आणि लिनक्स कर्नल (Linux kernel) 2.6.32 वर आधारित. ब्राउझर ऍप्लिकेशनमध्ये (Browser application), Chrome च्या VS JavaScript इंजिनचे एकत्रीकरण (engine integration), सुधारित मायक्रोसॉफ्ट एक्सचेंज (improved Microsoft Exchange support), सुधारित ऍप्लिकेशन लाँचर (improved application launcher), वाय-फाय हॉटस्पॉट कार्यक्षमता (Wi-Fi hotspot functionality), एकाधिक कीबोर्ड दरम्यान द्रुत स्विचिंग(quick switching between multiple keyboards) इ. सेवा, ब्लूटूथ सक्षम कार आणि डेस्क डॉक (Bluetooth enabled car and desk docks), अंकीय आणि अल्फान्यूमेरिक संकेतशब्द (numeric and alphanumeric passwords) समर्थन करतो.

अँड्रॉइड 2.3.x जिंजरब्रेड (Gingerbread)

6 डिसेंबर 2010 रोजी, जिंजरब्रेड (Gingerbread) रिलीज (release) झाला, जो लिनक्स कर्नल Linux kernel 2.6.35 वर आधारित होता. यात अतिरिक्त-मोठ्या स्क्रीन आकार (extra-large screen sizes), व्हर्च्युअल कीबोर्डमधील जलद मजकूर इनपुट (faster text input in the virtual keyboard), वर्धित कॉपी पेस्ट कार्यक्षमता (enhanced copy paste functionality), नियर फील्ड कम्युनिकेशनसाठी समर्थन (support for Near Field Communication), नवीन डाउनलोड व्यवस्थापक (New Download Manager) यांसारखी अनेक वैशिष्ट्ये होती. इ. या जिंजरब्रेडमुळे (Gingerbread) उपकरणावरील अनेक कॅमेरे (multiple cameras on the device), सुधारित उर्जा व्यवस्थापन (improved power management), समवर्ती कचरा संकलन ( (concurrent garbage collection) इ. अशा अनेक गोष्टींना सपोर्ट करण्यासाठी वापरले जाते.

Android 3.x हनीकॉम्ब | Android 3.x Honeycomb

ही आवृत्ती Android 3.0 (version Android) 22 फेब्रुवारी 2011 रोजी प्रसिद्ध झाली. हे लिनक्स कर्नल (Linux kernel) 2.6.36 वर आधारित (based) होते. त्यात एक नवीन व्हर्च्युअल आणि “होलोग्राफिक” वापरकर्ता इंटरफेस (virtual, “holographic” user interface) होता ज्यामध्ये सिस्टम बार (system bar), अॅक्शन बार (action bar) आणि पुन्हा डिझाइन केलेला कीबोर्ड (redesigned keyboard) जोडलेला (attached) होता. यासोबतच तुमच्याकडे मल्टीटास्किंग (multitasking) एकाधिक ब्राउझर टॅबला अनुमती देणे, (allows multiple browser tabs) कॅमेर्‍यावर द्रुत प्रवेश प्रदान करणे, (provides quick access to the camera), गुगल टॉक वापरून चॅटसाठी व्हिडिओ सपोर्ट करणे (support video for chat using Google Talk) अशी इतर वैशिष्ट्ये (features) देखील होती.

Android 4.0.x Ice Cream Sandwich

आईस्क्रीम सँडविच आवृत्ती (The Ice Cream Sandwich version) 19 ऑक्टोबर 2011 रोजी सार्वजनिकरीत्या प्रसिद्ध (publicly released) झाली. त्याचा सोर्स कोड (source code) 14 नोव्हेंबर 2011 रोजी उपलब्ध झाला. या आवृत्तीच्या मदतीने फोल्डर (folders) सहज तयार करता येऊ शकतात, नवीन टॅबमध्ये विजेट्स वेगळे करणे (separation of widgets in a new tab), इंटिग्रेटेड स्क्रीनशॉट कॅप्चर करणे (integrated screenshot capture), व्हॉइस इंटिग्रेशन अधिक चांगले करणे (better voice integration), फेस अनलॉक (consist of face unlock), सानुकूलित लाँचर (customizable launcher), सुधारित कॉपी आणि पेस्ट कार्यक्षमता (improved copy and paste functionality) यासारखी अनेक वैशिष्ट्ये उपलब्ध आहेत. बिल्ट-इन फोटो एडिटर (built-in photo editor), शून्य शटर लॅगसह सुधारित कॅमेरा अॅप (improved camera app with zero shutter lag) यांसारखी वैशिष्ट्ये देखील होती. Android 4.0 मध्ये Android Beam जवळ फील्ड कम्युनिकेशन वैशिष्ट्य आहे आणि WebP इमेज फॉरमॅटला सपोर्ट करते (Android 4.0 consist of Android Beam a near field communication feature and support WebP image format.)

अँड्रॉइड 4.1 जेली बीन (Jelly Bean)

Google ने 27 जून 2012 रोजी Android 4.1 (Jelly Bean) जारी केले आणि ते Linux कर्नल 3.0.31 वर आधारित होते. वापरकर्ता इंटरफेसची (User interface) कार्यक्षमता आणि कार्यक्षमता कशी वाढवायची (functionality and performance) हा या आवृत्तीचा मुख्य उद्देश होता. या आवृत्तीमध्ये द्वि-दिशात्मक मजकूर bi-directional text, अॅप्सवरील सूचना बंद करण्याची क्षमता (ability to turn off notifications on apps), ऑफलाइन व्हॉइस डिटेक्शन, (offline voice detection) त्याच्यासह Google Wallet, शॉर्टकट आणि विजेट्स (shortcuts and widgets), मल्टीचॅनल ऑडिओ (multichannel audio), Google Now शोध अनुप्रयोग (search application), USB ऑडिओ, ऑडिओ चेनिंग (audio chaining) इत्यादी अनेक वैशिष्ट्ये आहेत.

त्याच्या दुसऱ्या आवृत्ती (version) 4.2 मध्ये अनेक नवीन वैशिष्ट्ये (features) आहेत. जसे की नवीन पुन्हा डिझाइन केलेले घड्याळ अॅप आणि घड्याळ विजेट्स (redesigned clock app, clock widgets), एकाधिक वापरकर्ता प्रोफाइल (multiple user profiles), फोटोस्फीअर्स (Photospheres), डेड्रीम स्क्रीनसेव्हर्स (Daydream ScreenSavers) इ.

Android 4.4 “KitKat”

Google ने ऑक्टोबर 2013 मध्ये अँड्रॉइड 4.4 KitKat जारी केले आणि तेही Nexus 5 स्मार्टफोनसह. Google च्या इतिहासात पहिल्यांदाच Google ने Android mascot साठी दुसऱ्या ब्रँडसोबत भागीदारी केली आहे. होय मित्रांनो, Google ने KitKat चा प्रचार करण्यासाठी नेस्ले (Nestle) सोबत खूप मोठी मार्केटिंग मोहीम केली.

कंपनीचे मुख्य उद्दिष्ट हे नवीन OS आणखी कार्यक्षम, जलद आणि कमी (efficient, faster) संसाधने बनवणे (resource intensive) हे होते. हे ओएस लो-एंड हार्डवेअर OS low-end hardware आणि जुन्या हार्डवेअरमध्ये (hardware) देखील चालू शकते जेणेकरून इतर उत्पादक (manufacturers) त्यांच्या विद्यमान मॉडेलमध्ये (existing models ते वापरू शकतील. त्यामुळे त्यांनाही अधिक प्रोत्साहन (encouragement) मिळाले. त्यामध्ये काही विशेष वैशिष्ट्ये (features) देखील होती, ज्यांचा मी खाली उल्लेख केला आहे.

1.Google Now in the home screen (होम स्क्रीनमध्ये Google Now)
2.New Dialer नवीन डायलर)
3.Full-screen apps (पूर्ण-स्क्रीन अॅप्स)
4.Unified Hangouts app (युनिफाइड Hangouts अॅप)
5.Redesigned Clock and Downloads apps (पुन्हा डिझाइन केलेले घड्याळ आणि अॅप्स डाउनलोड)
6.Emoji (इमोजी)
7.Productivity enhancements (उत्पादकता वाढ)
8.HDR+

Android 5.0 L

जेव्हा Android L रिलीज होणार होता, तेव्हा लोकांमध्ये त्याच्या नावाबद्दल खूप कुजबुज सुरू होती, कोणी त्याला Licorice, कोणी Lemonhead तर कोणी Lollipop असे नाव देत होते. आणि जेव्हा ते 15 ऑक्टोबर 2014 रोजी रिलीज झाले तेव्हा त्याला Android Lollipop असे नाव देण्यात आले. यामध्ये अशा अनेक वैशिष्ट्यांचा अवलंब करण्यात आला होता, जो पूर्वी त्यात नव्हता.

1.उत्कृष्ट रंगीबेरंगी इंटरफेस (colourful interfaces), खेळकर संक्रमण (playful transitions) आणि बरेच काही सह वर्धित मटेरियल डिझाइन (Material Design)
2.मल्टीटास्किंगची (Multitasking) पुन्हा व्याख्या (redefined) केली गेली आहे जेणेकरून ते आणखी चांगले करू शकेल
3.नोटिफिकेशनमध्ये (Notification) काही बदल आणले गेले आहेत जेणेकरुन तुम्ही सर्व नोटिफिकेशन (notification) होमस्क्रीनवर (HomeScreen) एकत्र पाहू शकता आणि ते रद्द देखील करू शकता.
4.सर्वोत्तम बॅटरी आयुष्य (Battery Life)
5.ही मोबाईल OS (mobile Os) आता फक्त फोनपुरती (phone) मर्यादित नव्हती, तर आता Android Wear चा प्रचारही करण्यात आला आहे जेणेकरून तुम्ही ते तुमच्या हातात वापरू शकता.

अँड्रॉइड 6.0 Marshmallow

Android ची ही आवृत्ती (version) 5 ऑक्टोबर 2015 रोजी रिलीज झाली. तो दिसायला पूर्वीच्या Os सारखाच होता. पण त्यात काही महत्त्वाचे बदल घडवून आणले गेले ज्यामुळे ते वेगळे झाले. मी खाली अशा काही वैशिष्ट्यांचा (features) उल्लेख (mention) केला आहे जेणेकरून तुम्हाला त्याबद्दल अधिक माहिती मिळू शकेल.

1.Google Now on Tap, ज्याच्या मदतीने तुम्ही कोणतेही अॅप बंद न करता इतर गोष्टी करू शकता. यामध्ये, तुम्हाला फक्त होम बटण (Home button) बराच वेळ दाबावे लागेल आणि Google Now तुमच्या वर्तमान अॅपवर आच्छादित (current app) होईल.

2.कट आणि पेस्टमध्ये (Cut & Paste) थोडी सुधारणा (improvement). जेणेकरून वापरकर्त्याला (user) ते वापरणे सोपे जाईल.

3.लॉक स्क्रीनवरून थेट व्हॉईस शोध (Voice Search directly Lock Screen), पूर्वी फक्त कॅमेरा आणि आपत्कालीन कॉल (camera, emergency call) केले जाऊ शकत होते परंतु आता व्हॉईस शोध (Voice Search) देखील यासह सहज करता येतो.

4.उत्कृष्ट सुरक्षा (Security)

5.अॅप परमिशनमध्ये (App Permission) बदल, ज्यामध्ये पूर्वी वापरकर्त्यांना (Users) त्यावर कोणतेही अधिकार नव्हते, म्हणजे वापरकर्ते ते बदलू शकत नव्हते परंतु आता ते बदलले जाऊ शकते, ज्यासाठी तुम्हाला प्रथम सेटिंग्ज > अॅप्स > [एखादे विशिष्ट अॅप टॅप करा] > परवानग्या वर जावे लागेल. येथे तुम्ही कोणतीही वैशिष्ट्ये चालू आणि बंद करू शकता निवडू शकता.

6.Google सेटिंग्ज (Google Setting) एकाच ठिकाणी

7.स्मार्ट लॉक पासवर्डसाठी (Smart Lock Passwords)

8.अधिक चांगले उर्जा बचत पर्याय (Power Saving Options) ज्यासाठी तुम्हाला या मार्गाचे अनुसरण करावे लागेल सेटिंग्ज > बॅटरी > बॅटरी ऑप्टिमायझेशन ((available via the menu in the top-right corner)

9.नवीन UI ट्यूनर सेटिंग (tuner setting)

10.याच्या मदतीने तुम्ही क्विक सेटिंग मेनू (Quick Setting Menu) देखील सहज संपादित (edit) करू शकता.

अँड्रॉइड 7.0 Nougat

Android Nougat 4 ऑक्टोबर 2016 रोजी Google च्या Pixel (Pixel XL) फोनसह रिलीझ झाला. यात अनेक रोमांचक वैशिष्ट्ये आहेत जी आधीच्या Android आवृत्त्यांमध्ये उपस्थित नव्हती.

Android Nougat 4 ऑक्टोबर 2016 रोजी Google च्या Pixel (Pixel XL) फोनसह रिलीझ झाला. यात अनेक रोमांचक वैशिष्ट्ये आहेत जी आधीच्या Android आवृत्त्यांमध्ये उपस्थित नव्हती.

1.नाईट लाइट (Night Light), ज्याद्वारे तुम्ही कोणत्याही समस्येशिवाय रात्री सहज झोपू शकता.

2.फिंगरप्रिंट स्वाइप डाउन जेश्चर (Fingerprint swipe down gesture), यासाठी तुम्हाला फक्त तुमचे बोट स्क्रीनवर स्वाइप करावे. लागेल (finger screen across swipe)

3.Daydream VR मोड (Daydream VR Mode)

4.अॅप शॉर्टकट (App Shortcuts)

5.परिपत्रक अॅप चिन्ह समर्थन (Circular app icons support)
यासोबतच गुगलच्या पिक्सेल यूजर्ससाठी (Pixel users) काही खास फीचर्सही (features) उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. उदाहरणार्थ
a. पिक्सेल लाँचर (Pixel Launcher)
b. Google सहाय्यक (Assistant)
c. Google Photos वर अमर्यादित मूळ गुणवत्तेचा फोटो (Unlimited original quality photo) व्हिडिओ बॅकअप. (video backup)
d. पिक्सेल कॅमेरा अॅप (Pixel Camera app)
e. स्मार्ट स्टोरेज (Smart Storage) स्टोरेज संपल्याबरोबर, स्टोरेज (Storage) जुना बॅकअप हटवते (delete) जेणेकरून नवीन स्टोरेज करता येईल.

6.फोन/चॅट सपोर्ट (Phone/Chat support)

7.Android किंवा iPhone वरून वायर्ड सेटअपसाठी क्विक स्विच अॅडॉप्टर (Quick Switch adapter wired setup)

8.डायनॅमिक कॅलेंडर तारीख चिन्ह ( Dynamic calendar date icon).

Android 8.0 OREO

हे खूप चांगले Android OS update होते, जे नवीन अपडेटने बदलले आहे, जर मी याबद्दल अधिक सांगायचे झाले तर हा अँड्रॉइड 8.0 Oreo 18 ऑगस्ट 2017 रोजी release झाला होता. सध्या, तुम्ही Pixel, Pixel XL, Nexus 5X, Nexus 6P, Nexus Player, आणि Pixel C यासारख्या काही उपकरणांमध्येच (devices) ते वापरू शकता. आणि 2017 च्या अखेरीस हे update इतर SmartPhones मध्ये उपलब्ध करून दिले जाईल. आता या अँड्रॉइड (Android) update मध्ये कोणते नवीन वैशिष्ट्य (features) आहेत ते जाणून घेऊया.

01. वर्धित बॅटरी आयुष्य (Enhanced Battery Life)

02. Picture-in-Picture (PiP) यानुसार, जर तुम्ही चित्रपट (movie) पाहत असाल आणि तुम्हाला email पाठवायचा असेल, तर तुम्ही हे काम सहज करू शकता.

03. स्मार्ट मजकूर निवड (Smart Text Selection)

04. नोटिफिकेशन डॉट्स (Notification Dots) ज्यामध्ये कोणत्याही अॅपमध्ये नवीन नोटिफिकेशन आल्यास ते त्यावर दिसेल.

05. उत्तम Google सहाय्यक (Better Google Assistant)

06. नवीन ऑटोफिल वैशिष्ट्य (New Autofill feature)

07. वाय-फाय अवेअरनेस (Wi-Fi Awareness) यामध्ये wifi zone मध्ये आल्यानंतर तुमचा मोबाइल आपोआप सुरू होईल.

08. अधिक सुरक्षित आणि सुरक्षित (Safe, Secure)

अँड्रॉइड 9.0 Pie

नवीनतम Android OS update, Android 9.0 Pie Os हा आहे. अधिकृतपणे 6 ऑगस्ट 2018 रोजी (officially) release झाला. याचे नाव अँड्रॉइड पाई Android Pie आहे, आणि त्यात अशी अनेक नवीन आणि रोमांचक वैशिष्ट्ये (exciting features) आहेत. जी त्याला खास बनवतात. जर तुमच्याकडे Pixel स्मार्टफोन असेल, तर तुम्हाला Android Pie चे सर्व अपडेट्स अतिशय आरामात मिळतील परंतु केवळ डिजिटल डिटॉक्स घटकांना (digital detox elements) वगळून.

Sony, Xiaomi, Oppo, Vivo, OnePlus आणि Essential सारख्या सर्व Android स्मार्टफोन्सना काही महिन्यांत ही अपडेट्स मिळतील. Google ने स्वतः सांगितले आहे. की हे सर्व उपकरण (devices) त्यांच्या बीटा प्रोग्रामचा (Beta programme) भाग आहेत.

आता या अँड्रॉइड अपडेटमध्ये Android update कोणते नवीन फीचर्स (features) आहेत ते जाणून घेऊया.

01. अॅडॅप्टिव्ह बॅटरी (Adaptive Battery): यामध्ये अॅडॅप्टिव्ह बॅटरीचा (Adaptive Battery) वापर करण्यात आला आहे, ज्यामध्ये अॅप्स व्यवस्थित काम करण्यासाठी मशीन लर्निंगचा वापर केला जातो. याशिवाय, अॅप्सचा वापर ऊर्जा-कार्यक्षम पद्धतीने केला जातो जेणेकरून वापरकर्ता जेव्हा ते वापरतो तेव्हाच ते चालू होतात, अन्यथा ते निष्क्रिय स्थितीत राहतात.

02. अ‍ॅडॉप्टिव्ह ब्राइटनेस (Adaptive Brightness): हे तुमच्या वैयक्तिक प्राधान्यांनुसार (personal preferences) सभोवतालचे प्रकाश (ambient lighting) प्रदान करते आणि ते तुमच्यासाठी पार्श्वभूमीत (background) ते समायोजन (adjustments) करते.

03. अॅप अॅक्शन्स (App Actions): हे एक अतिशय नवीन वैशिष्ट्य feature आहे ज्यामध्ये OS वापरकर्त्याच्या (user) अॅप वापरावर तुम्ही पुढे कोणती कारवाई करणार आहात याचा अंदाज (predict) लावू शकते. हे अॅप अंदाजांसाठी वापरले (App Predictions) परले जाऊ शकते.

04. अँड्रॉइड डॅशबोर्ड (Android Dashboard): हे खास वापरकर्त्याच्या सवयी (user habits) समजून घेण्यासाठी डिझाइन केले गेले आहे, जे तुम्हाला अर्थपूर्ण प्रतिबद्धता (meaningful engagement) प्रदान करू शकते. तुम्ही तुमचा फोन किती वेळा अनलॉक (phone unlock) केला, तुम्हाला किती सूचना (notification receive) मिळाल्या, तुम्ही किती अॅप्स वापरले हे ते तुम्हाला दाखवू शकते. यासोबतच, तुम्ही तुमचा वेळ कसा आणि केव्हा घालवत आहात यावर नियंत्रण (control) मिळवते.

05. अॅप टाइमर (App Timer) : हे वैशिष्ट्य (feature) तुम्हाला तुमचे apps किती वेळ वापरायचे आहे यावर नियंत्रण देते, वेळ संपल्यावर ते तुम्हाला सूचना (noticfication) देते. ज्यांना त्यांच्या वेळेचा सदुपयोग करायचा आहे त्यांच्यासाठी हे खूप महत्त्वाचे ठरणार आहे.

06. स्लश जेश्चर (Slush Gesture): या वैशिष्ट्यासह, तुम्ही तुमचा फोन चालू करू शकता आणि आपोआप डू नॉट डिस्टर्ब मोडमध्ये (automatically Do Not Disturb mode) आणू शकता.

07. वाइंड डाउन मोड (Wind Down Mode): या वैशिष्ट्यामध्ये, तुम्हाला फक्त गुगल असिस्टंटला (Google Assistant) तुमच्या झोपण्याच्या वेळेबद्दल सांगायचे आहे आणि ती वेळ जवळ आल्यावर, ते आपोआप डू नॉट डिस्टर्ब चालू (Do Not Disturb turn on) करते. आणि तुमच्या स्क्रीनचा (screen) ग्रेस्केल (greyscale mode) मोड चालू करते.

Android 10

अँड्रॉइड 10 हे Google चे नवीनतम (latest) मोबाईल OS आहे जे अद्याप रिलीज (release) झालेले नाही. अँड्रॉईड पी (Android P) नंतर यात अनेक नवीन फीचर्स (features add) जोडण्यात आले असून युजर्सची सुरक्षितता (users safety) लक्षात घेऊन नवीन सेफ्टी फीचर्स (safety features) देखील यामध्ये बसवण्यात आले आहेत.

आता अँड्रॉइड 10 च्या काही खास वैशिष्ट्यांबद्दल देखील जाणून घेऊया.

1. उत्तम परवानग्या नियंत्रणे (Permissions Controls)

उर्वरित Android आवृत्तीच्या तुलनेत, आम्हाला यामध्ये अधिक चांगले परवानगी नियंत्रण पाहायला मिळेल, जेणेकरून वापरकर्त्याला त्याच्या फोनवर अधिक नियंत्रण मिळेल.

2. फोल्डेबल फोनला सपोर्ट देणार आहे (Foldable phones support)

असे ऐकले आहे की सॅमसंग आणि इतर कंपन्या लवकरच फोल्डेबल फोन लॉन्च करणार आहेत आणि अशा परिस्थितीत त्यांना नवीन ओएसची आवश्यकता असेल. म्हणूनच फोल्डेबल फोन्सच्या अनुषंगाने ते आधीच तयार केले गेले आहे.

3. जलद सामायिकरण (Faster sharing)

यामध्ये पहिल्या ओएस व्हर्जनपेक्षा जलद शेअरिंग करता येते. जे पुढे जाणाऱ्या वापरकर्त्यांसाठी खूप उपयुक्त ठरणार आहे.

4. अंगभूत स्क्रीन रेकॉर्डिंग (Built-in screen recording)

यामध्ये बिल्ट-इन स्क्रीन रेकॉर्डिंग सुविधा देण्यात आली आहे, ज्यामुळे स्क्रीन रेकॉर्डिंग सहज करता येईल.

5. अॅप-मधील सेटिंग्ज पॅनेल (In-app settings panel)

यामध्ये इन-अॅप सेटिंग्ज पॅनलमध्ये अशा अनेक सेटिंग्ज देण्यात आल्या आहेत ज्या वापरकर्त्याची उपयुक्तता वाढवू शकतात.

6. System-wide dark mode सिस्टम-व्यापी गडद मोड

हे एक बहुप्रतिक्षित अपडेट होते जे अनेक Android वापरकर्त्यांची इच्छा होती. म्हणूनच त्यांनी नवीन अपडेटमध्ये सिस्टम वाइड ओन्ली डार्क मोड प्रदान केला आहे.

7. फोटोंसाठी खोलीचे स्वरूप (Photos Depth formats)

फोटोमध्येही, त्यांनी हे अधिक चांगले करण्यासाठी डेप्थ फॉरमॅट वापरले आहेत, ज्यामुळे फोटोंचे रिझोल्यूशन मोठ्या प्रमाणात सुधारले जाऊ शकते.

8. HDR10+ सपोर्ट

याने आता HDR10+ ला देखील सपोर्ट करणे सुरू केले आहे.

9. नवीन थीमिंग पर्याय (theming options)

यामध्ये अनेक नवीन थीमिंग पर्याय देण्यात आले आहेत जेणेकरुन आता यूजर्स त्यांना हवी असलेली थीम सहज निवडू शकतील.

10. अँड्रॉइड मध्ये उत्तम गोपनीयता संरक्षणे (privacy protections Android)

अँड्रॉइड ने आधीच वचन दिले आहे की ते नवीन OS चे गोपनीयता संरक्षण अधिक मजबूत करतील आणि त्यांनी या नवीन OS सोबतही तेच केले आहे.

Android अद्यतनांसाठी (updates) पैसे लागतात का?

Android update डाउनलोड आणि स्थापित (Install) करणे पूर्णपणे विनामूल्य आहे. अपडेट करून तुम्ही तुमच्या मोबाईलमध्ये अनेक नवीन फीचर्स मिळवू शकता. आणि यासह, प्रत्येक अपडेटसह, तुमच्या Android फोनचा वेग आणि कार्यक्षमतेत वाढ होते.

मुख्यतः नवीन आणि हाय-एंड Android फोनमध्ये, तुम्ही प्रथम Android चे नवीन अपडेट मिळवू शकता. होय, असे गृहीत धरू की तुम्हाला सर्व Android फोनमध्ये किमान एक अपडेट नक्कीच मिळेल आणि कदाचित तुम्हाला कोणत्याही फोनमध्ये दोनदा अपडेट मिळू शकतील.

अँड्रॉइडचे सर्वात मोठे स्पर्धक ऍपल आणि विंडोज फोन काय आहे. | Android’s Biggest Competitors Apple, Windows Phone

ऍपल अँड्रॉइडचा सर्वात मोठा स्पर्धक असेल, पण त्याच्यासोबत विंडोज फोनही या शर्यतीत सामील झाला आहे. हळुहळू पण खात्रीने Windows Phone देखील आपला पाया पसरवत आहे आणि प्रतिष्ठित मोबाईल इकोसिस्टमनुसार स्वतःचा विकास करत आहे. ऍपल आणि अँड्रॉइड फोन्सना बाजारात अजूनही लोकांची पहिली पसंती आहे हे मान्य, तरीही विंडोज फोनला नोकिया मोबाईल्समध्ये चांगले कॅमेरे देऊन लोकांमध्ये उत्सुकता वाढवायची होती.

ऍपलने 2007 मध्ये आयफोन आणि 2010 मध्ये आयपॅड रिलीझ केल्यावर स्मार्टफोन आणि टॅब्लेट दोन्ही उद्योग एकत्र सुरू केले. या दोघांनी केवळ बाजारात चांगली कमाई केली नाही तर लोकांचाही त्यांना मोठा पाठिंबा मिळाला. त्याच प्रकारे, अँड्रॉइडने देखील जगभरात स्वतःचे चांगले स्थान निर्माण केले आहे. जर आपण लोकप्रियतेबद्दल बोललो, तर आताही ऍपल अँड्रॉइडपेक्षा चांगली कामगिरी करत आहे. त्याचप्रमाणे, जर लोकप्रियतेनुसार विचार केले तर प्रथम क्रमांक ऍपलच्या, दुसऱ्या अँड्रॉइड आणि तिसऱ्या windows.

” ओपन सोर्स ” मॉडेल Android ला अद्वितीय बनवते. | This “Open Source” model makes Android unique.

अँड्रॉइड स्मार्टफोन आणि टॅब्लेटची सर्वात मोठी स्पर्धा Apple iPhone आणि iPad बरोबर आहे. या दोन ऑपरेटिंग सिस्टीममधील सर्वात मोठा फरक म्हणजे अँड्रॉइडची ओएस ओपन सोर्स आणि फ्री आहे, तर ऍपलचे आयओएस पूर्णपणे बंद आहे, म्हणजे काहीही छेडछाड केली जाऊ शकत नाही. उदाहरणार्थ, iOS मध्ये, आम्ही Safari वरून Google Chrome वर डीफॉल्ट ब्राउझर बदलू शकत नाही.

Apple मध्ये, तुम्हाला या डिफॉल्ट अॅप्समध्ये अनेक बंधने आहेत, ज्यामुळे ते वापरण्यात मोठी समस्या आहे आणि तुम्ही त्यात नवीन काहीही करून पाहू शकत नाही. तर, अँड्रॉइडमध्ये ओपन सोर्स असल्याने, तुम्ही त्यात हवे ते अॅप वापरू शकता. या दोघांच्या वापराचा लढा खूप जुना आहे, इथे मला एक गोष्ट सांगायची आहे की ही सर्व वैयक्तिक पसंतीची बाब आहे. तुम्हाला कोणत्या प्रकारचा स्मार्टफोन वापरायचा आहे हे तुमच्यावर अवलंबून आहे.मांकावर विंडोज ठेवता येईल.

Android Meaning in Marathi | अँड्रॉइडचा मराठीमध्ये अर्थ

अँड्रॉइड ज्या प्रकारे आपली नवीन उत्पादने लाँच करीत आहे आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करत आहे, ते पाहता अँड्रॉइडचे भविष्य खूप उज्ज्वल दिसत आहे. अलीकडेच, गुगलने स्मार्ट वॉच, गुगल ग्लास, गुगल कार्स यांसारख्या विचित्र गॅजेट्ससह आपल्या भविष्याविषयी आधीच भाकीत केले आहे. आम्‍हाला आशा आहे की या ऐतिहासिक पाऊलात Google आणखी यशस्वी होईल. आणि सामान्य लोकांना मदत करण्यासाठी आणखी उत्कृष्ट गोष्टी तयार करतील.

तर आज तुम्ही काय शिकलात ?

मला पूर्ण आशा आहे की मी तुम्हाला Android म्हणजे काय याबद्दल संपूर्ण माहिती दिली आहे आणि मला आशा आहे की तुम्हाला Android बद्दल समजले असेल. मी तुम्हा सर्व वाचकांना विनंती करते की तुम्ही ही माहिती तुमच्या शेजाऱ्यांना, नातेवाईकांना, तुमच्या मित्रमंडळींनाही शेअर करा म्हणजे सर्वांना त्याचा खूप फायदा होईल. मला तुमच्या सहकार्याची गरज आहे त्यामुळे मी तुम्हाला आणखी नवीन माहिती देऊ शकेन.

माझ्या वाचकांना मी नेहमीच सर्व बाजूंनी मदत केली पाहिजे, असा माझा नेहमीच प्रयत्न राहिला आहे, जर तुम्हा लोकांना कोणत्याही प्रकारची शंका असेल तर तुम्ही मला बिनदिक्कत विचारू शकता. त्या शंकांचे निरसन करण्याचा मी नक्कीच प्रयत्न करेन. अँड्रॉइड हा लेख तुम्हाला कसा वाटला, आम्हाला कमेंट करून सांगा जेणेकरून आम्हालाही तुमच्या विचारातून काहीतरी शिकण्याची आणि सुधारण्याची संधी मिळेल.

written by – H.G.Shilpa

Leave a Comment