WWW म्हणजे काय?

www information in marathi
www mhanje kay

WWW (वर्ल्ड वाइड वेब), ज्याला सामान्यतः w 3 किंवा वेब देखील म्हणतात, प्रत्यक्षात इंटरनेटद्वारे प्रवेश केलेल्या सार्वजनिक वेबपृष्ठांची एक परस्पर जोडलेली प्रणाली आहे.

तुमच्या माहितीसाठी, मी तुम्हाला सांगतो की वेब आणि इंटरनेट एक नाहीत. तर ते वेगवेगळे आहेत. वेब प्रत्यक्षात इंटरनेटवर तयार केलेल्या अनेक प्रयोगांपैकी एक आहे.

अजून एक प्रश्न तुमच्या मनात येतो की प्रत्येक वेबसाईट समोर WWW का लिहिले जाते? www.mahajatra.com सारखे उदाहरण घ्या. वेब, नेटवर्क, स्मार्टफोन या जगात या सर्वांविषयी ज्ञान असणे आवश्यक आहे. चला तर मग जाणून घेऊया वर्ल्ड वाइड वेब (काय आहे?

WWW म्हणजे काय मराठीमध्ये

WWW चे पूर्ण रूप वर्ल्ड वाइड वेब आहे. त्याला W3 किंवा वेब असेही म्हणतात. ही माहितीची जागा आहे. येथे HTML दस्तऐवज आणि वेब संसाधने एकसमान संसाधन लोकेटरद्वारे (Uniform Resource Locators) ओळखली जातात.

जेथे HTML दस्तऐवज (document) हायपरलिंकद्वारे एकमेकांशी जोडलेले असतात. आपण इंटरनेटद्वारे या वेब दस्तऐवजांमध्ये प्रवेश करतो. माहिती संग्रहित करण्यासाठी हे मध्यवर्ती केंद्र आहे. WWW हे एक प्राथमिक साधन आहे. याद्वारे आपण इंटरनेटवर प्रवेश करतो किंवा संवाद साधतो. वेब दस्तऐवज HTML (हायपर टेक्स्ट मार्कअप भाषा) द्वारे लिहिलेले आहे.

प्रतिमा, ऑडिओ, व्हिडिओ किंवा मजकूर एका HTML दस्तऐवजामध्ये format पद्धतीने ठेवला जातो.

वर्ल्ड वाइड वेबची व्याख्या

आता वर्ल्ड वाइड वेबची व्याख्या तसेच त्याच्याशी संबंधित काही माहिती बघूया

आता वर्ल्ड वाइड वेबची व्याख्या तसेच त्याच्याशी संबंधित काही माहिती बघूया

हे एक खूप मोठे नेटवर्क आहे. तेथे हायपरटेक्स्ट फायली आणि वेब पृष्ठे एकमेकांशी जोडलेली आहेत. इथे कोट्यवधी हायपरटेक्स्ट मजकूर दस्तऐवज वेगवेगळ्या सर्व्हर आणि संगणकांमध्ये साठवले जातात. ज्या वेब ब्राउझरद्वारे (google/firefox) वापरल्या जातात.

आपण त्याला अशी प्रणाली देखील म्हणू शकतो जिथे हायपर टेक्स्ट डॉक्युमेंट्स (hyper text document) आपापसात एकमेकांशी जोडलेले असतात, इंटरनेटचा वापर त्यांच्यामध्ये प्रवेश करण्यासाठी केला जातो.

याला आपण एक आभासी (virtual)ठिकाण म्हणू शकतो जिथे जगातील सर्व वेब पृष्ठे, वेब सर्व्हर, वेबसाईट HTTP प्रोटोकॉलद्वारे एक्सेस केली जातात.

याला WWW मध्ये वेब पृष्ठे, वेब सर्व्हर, URL, HYPERLINKS आणि HTTP यांचा संग्रह देखील म्हणतात. त्यांच्याबद्दल खाली दिले आहे.

ही संसाधने आणि वापरकर्ते, जे HTTP द्वारे इंटरनेटशी कनेक्ट होतात, त्यांचे माध्यम आहे.

इंटरनेटवर असलेल्या जगातील सर्व वेबसाइट्स आणि वेब पृष्ठांच्या संयोगाला वर्ल्ड वाइड वेब म्हणतात.
आपण ब्राउझरमध्ये URL लिहतो त्यावेळी आपण WWW मध्ये प्रवेश करतो.

वर्ल्ड वाईड वेबचे तंत्रज्ञान

एका वेब पेजमध्ये भरपूर सॉफ्टवेअर (software) असतात आणि यांना चालवण्यासाठी प्रोटोकॉल (protocols) असतात. ही वेब पृष्ठे उघडण्यासाठी वेब ब्राउझरचा (web browsers) वापर केला जातो. आणि प्रतिमा, मजकूर, व्हिडिओ आणि इतर मीडिया फायली ब्राउझरमध्ये (browsers) राहतात आणि ही वेब पृष्ठे हायपरलिंक्सद्वारे एकमेकांशी जोडलेली असतात. ही सर्व कामे वर्ल्ड वाइड वेबवर करीत असतात.
बर्नर्स-ली (Inventor) ने WWW साठी 3 तंत्र विकसित केले.

त्यापैकी एक म्हणजे URL (युनिफॉर्म रिसोर्स लोकेटर) जिथे वेबसाइटचा पत्ता (website adress) असतो.

दुसरा HTML ज्याद्वारे वेब डॉक्युमेंट (web document) तयार केले जाते.

तिसरा HTTP Hypertext Transfer Protocol आहे.

हे असे नियम आहेत जे इंटरनेट चालविण्यास मदत करतात.

www mahiti in marathi

WWW चा इतिहास

टिम बर्नर्स-ली (Tim Berners-lee) यांना वर्ल्ड वाइड वेबचा शोधकर्ता (Inventor) म्हणतात. तसेच यांना (web) वेबचा शोधकर्ता (Inventor) देखील म्हणतात. बर्नर्स-ली W3C चे संचालक होते. बर्नर्स ली W3 च्या विकासावर लक्ष ठेवीत असत. त्यांनी हायपरटेक्स्ट (hypertext) देखील विकसित (develop) केले. webद्वारे संप्रेषणाचे (communication) तंत्र विकसित (develp) केले. त्यांनी वेब पृष्ठे जोडण्याचे (link) तंत्र शोधले.

हायपरटेक्स्टच्या संकल्पनेने (concept) त्यांनी इंटरनेटचा (internet) दृष्टीकोन बदलला. 1989 मध्ये (Berners) बर्नर्स-ली ने वर्ल्ड वाइड वेब सर्व्हरवर काम सुरू केले. या सर्व्हरचे नाव “httpd” देण्यात आले. सुरुवातीला WWW WYSIWYG Hypertext Browser/Editor सारखे होते जे NextStep Environment मध्ये चालवितो.

वर्ल्ड वाइड वेब 1991 पर्यंत जगाच्या बऱ्याच भागात पोहोचले होते.

WWW कसे कार्य करते ?

तर आता प्रश्न येतो की हे वर्ल्ड वाइड वेब कसे कार्य करते. WWW म्हणजे काय हे तुम्हाला समजले असेलच. हे वेबसर्व्हर, वेबसाइट, ब्राउझर, वेबपेज, http, हायपरटेक्स्ट आणि शेवटी हायपरलिंकसह कार्य करते. यात सर्व पानांचे (pages) पत्ते (adress) आणि पाने जोडण्याची (page connect) क्षमता आहे.

एखादा वापरकर्ता (User) वेब दस्तऐवज (document) उघडण्यासाठी, एक अनुप्रयोग (application) वापरतो त्याला वेब ब्राउझर (web browser) म्हणतात.

तुम्हाला माहिती असेल की वेब डॉक्युमेंट (web document) वेब प्रोग्रामिंग भाषेत (web programming language) लिहिलेले असतात त्याला HTML (Hyper Text Mark Up Language) म्हणतात. ज्यावेळी तुम्ही www.mahajatra.com सारख्या डोमेनचे नाव वेब ब्राउझरमध्ये लिहता तेव्हा त्यास url असेही म्हणतात.

इंटरनेट vs वर्ल्ड वाइड वेब

तुम्ही इंटरनेटबद्दल दुसऱ्या लेखात वाचू शकता, परंतु तरीही हे इंटरनेट एक नेटवर्क हायवे आहे. जिथे वापरकर्ते आपापसात नेटद्वारे दररोज भरपूर डेटा एक्सचेंज करतात. HTTP, SMTP, FTP, TelNET सारखे इंटरनेट चालवण्यासाठी प्रोटोकॉल आवश्यक असतात. प्रोटोकॉल असे नियम आहेत जे नेटवर्कद्वारे नियंत्रित केले जातात.

दुसरीकडे, वर्ल्ड वाइड वेब हा इंटरनेटवर प्रवेश करण्याचा एक मार्ग आहे. हे माहिती सामायिकरण मॉडेल (information sharing model) आहे. जे इंटरनेटच्या वर आहे. हे HTTP, WEB BROWSER, HTML आणि वेब सर्व्हर (web server) नावाचे काही प्रोग्राम वापरते ते खाली नमूद केले आहेत.

प्रथम आपण WWW आणि INTERNET मधील फरक जाणून घेऊया.

INTERNETWWW
1इंटरनेट 1960 मध्ये सुरू झाले.1989 मध्ये टिम बर्नर्स-ली यांनी WWW चा शोध लावला.
2हार्डवेअर पासून बनलेले आहे.हे सॉफ्टवेअर पासून बनवले आहे.
3इंटरनेट मध्ये सर्व्हर, राऊटर, ब्रिज, टॉवर, सॅटेलाइट सारखे हार्डवेअर वापरतेWWW प्रोग्राम, हायपरटेक्स्ट, प्रोटोकॉल, वेबपेज, मजकूर, प्रतिमा वापरते.
4पहिल्या इंटरनेटचे नाव ARPANET होते,सुरुवातीच्या काळात WWW ला NFSNET म्हटले जात असे.
5इंटरनेट IP पत्ता वापरते.WWW इंटरनेट वापरीत असतो.
6इंटरनेट WWW शिवाय देखील चालू शकते.WWW हा इंटरनेटचा उपसंच आहे.
7इंटरनेट हे WWW चा सुपरसेट आहे.येथे URL वरून माहिती शोधली जाते.
8इंटरनेटमधील संगणक आयपी Adress शोधले जातातWWW चे इंटरनेटशिवाय अस्तित्व नाही.

Web Server

Web server एक कार्यक्रम आहे. ज्यावेळी वापरकर्ता (user) HTTP द्वारे website किंवा web page साठी विनंती पाठवतो. त्यावेळी फक्त HTTP द्वारे Server Request चा Responce प्रतिसाद दिला जातो. आणि तो प्रतिसाद म्हणजे HTML चा एक पृष्ठ (page) असतो. तुम्ही Googleमध्ये काही सर्च करताच, google websiteचा web server तुम्हाला अनेक परिणाम (Result) दाखवतो. हेच वेब सर्व्हरचे काम असते. सर्व्हरचे उदाहरण एक संगणक आहे त्यावरून website होस्ट केली जाते. प्रत्येक वेबसाइटवर web server असते. .

What is HTML

HTML चे पूर्ण नाव Hyper Text Markup Language आहे. ही एक भाषा आहे. या भाषेचा वापर करून वेबसाइट डिझाइन केली जाते. प्रत्येक (webpage) वेबपृष्ठाला HTML दस्तऐवज देखील म्हणतात. हा पृष्ठ वर्ल्ड वाइड वेबमध्ये दिसतो. जेव्हा एक webpage दुसऱ्या webpage शी जोडलेले असते तेव्हा त्याला हायपरलिंक (Hyperlink) म्हणतात. तुम्ही इंटरनेटवर पाहत असलेली सर्व वेबपेजेस हे सर्व HTML दस्तऐवज आहेत. HTML दस्तऐवज चालविण्यासाठी, एक अनुप्रयोग (Application) आवश्यक आहे. ज्याला वेब ब्राउझर (web Browser) म्हणतात. ज्याबद्दल आपण पुढे बोलू.

Web Browser

वेब ब्राउझरशिवाय, वर्ल्ड वाइड वेब कधीही चालू शकत नाही. Web Browser हा एक सॉफ्टवेअर प्रोग्राम (Software Program) आहे किंवा याला अनुप्रयोग (Application) देखील म्हणतात. त्याद्वारे आपण वेब पृष्ठ (webpage) किंवा वेबसाइटवर (Website) प्रवेश करतो. ब्राउझरचा (Browser) वापर सामान्यतः इंटरनेटवरील वेबसाइट आणि वेब पृष्ठावर प्रवेश (access) करण्यासाठी केला जातो. वेब ब्राउझर HTML दस्तऐवजाचे मानवी वाचनीय स्वरूपात भाषांतर (Translation) करते. याची काही उदाहरणे क्रोम, मोझिला फायरफॉक्स, ऑपेरा आणि इंटरनेट एक्सप्लोरर आहेत.

Webpage

हा देखील एक page आहे. त्यासाठी एक भाषा वापरली जाते त्याला HTML म्हणजे Hyper Text Markup Language म्हणतात. हा वेबसाइटचा एक छोटासा भाग आहे. असेही म्हणता येईल की (website) वेबसाईट वेबपेजेसचा (webpages) संग्रह आहे. या वेबपृष्ठांवर प्रवेश करण्यासाठी URL पत्ता (Adress) वापरला जातो. तुम्ही आता वाचत असलेले पेज हे वेब पेजचे उदाहरण आहे.

written by H.G. Shilpa

Leave a Comment