यशवंत सिन्हा (राष्ट्रपती उम्मीदवर) यांचे जीवनचरित्र | Yashvant Sinha Biographi in Marathi

यशवंत सिन्हा हे भारतीय राजकारणी व भारतीय जनता पक्षाचे माजी ज्येष्ठ नेते आणि सद्याचे तृणमूल काँग्रेसचे नेते आहेत. त्यांचा जन्म 6 नोव्हेंबर 1937 रोजी पटणा, बिहार येथे झाला. भारताचे माजी अर्थमंत्री असण्यासोबतच ते अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मंत्रिमंडळात परराष्ट्र मंत्रीही राहिले आहेत. 2022 मध्ये होणाऱ्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी विरोधकांनी त्यांना राष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार बनवले आहे.

त्यांच्यासमोर राष्ट्रपतीपदासाठी आणखी एक उमेदवार आहे, तो म्हणजे झारखंडच्या माजी राज्यपाल आणि आदिवासी नेत्या द्रौपदी मुर्मू.

2009 च्या सार्वत्रिक निवडणुकीतील पराभवानंतर पक्षाने केलेल्या कारवाईबद्दल नाराज असल्याचे सांगत त्यांनी भाजपच्या उपाध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला. यशवंत सिन्हा यांना वाचन, बागकाम आणि लोकांना भेटायची आवड आहे.त्यांनी जगभर प्रवास केला आहे आणि अनेक राजकीय आणि सामाजिक शिष्टमंडळांचे नेतृत्व केले आहे. देशाच्या वतीने अनेक चर्चेत आणि देवाणघेवाणीत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.

नाव (Name)यशवंत सिन्हा
जन्म (Birth)६ नोव्हेंबर १९३७
जन्मस्थळ (Birth Place)पटना, ब्रिटिश भारत (वर्तमान बिहार), भारत
वय (Age) ८४ वर्ष
राजकीय पार्टी (Political Party)भारतीय जनता पार्टी (भूतपूर्व)
तृणमूल काँग्रेस (वर्तमान)
उंची (Height)५ फूट ८इंच
vajan (Weight) ७५ kg
कॉलेज (collage)पटणा विश्वविद्यालय
शैक्षणिक पात्रता (Education Qualification)राज्यशास्त्र (M.A)
यशवंत सिन्हा IAS (Yashwant Sinha IAS)१९६०-१९८४ (बिहार केडर)
छंद (Hobby) बागकाम, वाचन, लेखन, प्रवास
धर्म (Religion)हिंदू
जाति (Caste)कायस्थ:
नागरिकता (Nationality)भारतीय
वैवाहिक स्थिती (Marital Status)विवाहित

यशवंत सिन्हा यांचा जन्म

यशवंत सिन्हा यांचा जन्म 6 नोव्हेंबर 1937 रोजी पटणा येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव विपिन बिहारी शरण आणि आईचे नाव धन्ना देवी होते. त्यांच्या पत्नीचे नाव नीलिमा सिन्हा आहे. आणि त्यांच्या मुलाचे नाव जयंत सिन्हा आहे. यशवंत सिन्हा यांना वाचन, बागकाम आणि लोकांना भेटणे आणि इतर अनेक क्षेत्रांमध्ये रस आहे. त्यांनी देशभर फिरून अनेक राजकीय आणि सामाजिक शिष्टमंडळांचे नेतृत्व केले आहे. देशाच्या वतीने अनेक वाटाघाटी आणि देवाणघेवाण यामध्ये त्यांनी प्रमुख भूमिका बजावली आहे.

शिक्षण

यशवंत सिन्हा यांचा जन्म आणि शिक्षण बिहारमधील पाटणा येथील चित्रगुप्तवंशी कायस्थ कुटुंबात झाले. त्यांचे सुरुवातीचे शिक्षण पटणा येथून झाले. 1958 मध्ये राज्यशास्त्रात M.A (पदव्युत्तर) पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर 1960 पर्यंत पटना विद्यापीठात त्यांनी हाच विषय शिकविला.

राष्ट्रपती निवडणूक 2022 उमेदवार | Presidencial Election 2022 Candidate

18 जुलै 2022 ला राष्ट्रपती निवडणूकसाठी मतदान होणार असून मतमोजणी 21 जुलै रोजी होणार आहे. उमेदवारी अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख २९ जून आहे. यशवंत सिन्हा आणि झारखंडचे माजी राज्यपाल आणि आदिवासी नेत्या द्रौपदी मुर्मू हे आगामी निवडणुकीसाठी राष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार आहेत.

यशवंत सिन्हा यांची कारकीर्द

यशवंत सिन्हा 1960 मध्ये भारतीय प्रशासकीय सेवेत रुजू झाले आणि 24 वर्षांहून अधिक काळ सेवेत राहिले, त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी अनेक महत्त्वाची पदे भूषवली. 4 वर्षे त्यांनी उपविभागीय दंडाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकारी म्हणून काम केले. बिहार सरकारच्या वित्त मंत्रालयात अप्पर सचिव आणि उपसचिव झाल्यानंतर त्यांनी भारत सरकारच्या वाणिज्य मंत्रालयात उपसचिव म्हणून काम केले.

1971 ते 1973 पर्यंत त्यांनी (बॉन) जर्मनीतील भारतीय दूतावासात प्रथम सचिव (वाणिज्यिक) म्हणून काम केले. त्यानंतर त्यांनी 1973 ते 1974 पर्यंत फ्रँकफर्टमध्ये भारताचे कौन्सिल जनरल (Councile General) म्हणून काम केले. या क्षेत्रात सुमारे 7 वर्षे काम केल्यानंतर त्यांनी परकीय व्यापार (Forein Trade) आणि युरोपीयन आर्थिक समुदायासोबतचे भारताबरोबरचे संबंध यावर अनुभव घेतला.

त्यांनी बिहार सरकारच्या औद्योगिक पायाभूत सुविधा विभागात आणि भारत सरकारच्या उद्योग मंत्रालयात (Udyog Department) काम केले. जेथे ते परदेशी औद्योगिक सहकार्य, तंत्रज्ञानाची आयात, बौद्धिक संपदा हक्क आणि औद्योगिक स्वीकृती या बाबींसाठी जबाबदार होते. 1980 ते 1984 या काळात भारत सरकारच्या भू-वाहतूक मंत्रालयात सहसचिव म्हणून त्यांच्या मुख्य कर्तव्यांमध्ये रस्ते वाहतूक, बंदरे आणि जहाजबांधणी यांचा समावेश होता.

यशवंत सिन्हा यांची राजकीय कारकीर्द | Yashwant sinha Political career)

यशवंत सिन्हा यांनी १९८४ मध्ये भारतीय प्रशासकीय सेवेचा राजीनामा दिला आणि जनता पक्षाचे सदस्य म्हणून राजकारणात प्रवेश केला. १९८६ मध्ये त्यांची पक्षाचे अखिल भारतीय सरचिटणीस म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आणि १९८८ मध्ये त्यांची राज्यसभेचे सदस्य म्हणून निवड झाली.1989 मध्ये जनता दलाची स्थापना झाल्यानंतर त्यांची पक्षाचे राष्ट्रीय सरचिटणीस म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

चंद्रशेखर यांच्या मंत्रिमंडळात नोव्हेंबर १९९० ते जून १९९१ पर्यंत त्यांनी अर्थमंत्री म्हणून काम केले. १९९६ मध्ये ते भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय प्रवक्ते बनले. १९९८ मध्ये त्यांची अर्थमंत्री म्हणून नियुक्ती झाली. २२ मे २००४ च्या संसदीय निवडणुकीनंतर नवीन सरकार स्थापन होईपर्यंत ते परराष्ट्र मंत्री म्हणून राहिले.

त्यांनी भारतीय संसदेचे कनिष्ठ सभागृह लोकसभेत बिहार (झारखंड) च्या हजारीबाग मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले. पण 2004 च्या निवडणुकीत हजारीबाग मतदारसंघातून यशवंत सिन्हा यांचा पराभव झाला. २००५ मध्ये त्यांनी पुन्हा संसदेत (राज्यसभेत) प्रवेश केला. १३ जून २००९ रोजी त्यांनी भाजपच्या उपाध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला.

यशवंत सिन्हा आणि ऑल इंडिया तृणमूल कांग्रेस | Yashwant Sinha in TMC

१३ मार्च २०२१ रोजी सिन्हा पुन्हा अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेसमध्ये सामील होऊन राजकारणात आले. TMC मध्ये सामील झाल्यानंतर पक्षाने त्यांना राष्ट्रीय उपाध्यक्ष केले. टीएमसीमध्ये सामील होण्याचे कारण स्पष्ट करताना सिन्हा म्हणतात, “देश एका चौरस्त्यावर उभा आहे, ज्या मूल्यांवर आपण विश्वास ठेवतो ते धोक्यात आहेत, न्यायव्यवस्थेसह सर्व संस्था कमकुवत होत आहेत, संपूर्ण देशासाठी ही एक महत्त्वाची लढाई आहे. हा राजकीय लढा नसून लोकशाही वाचवण्याचा लढा आहे.

अर्थमंत्री यशवंत सिन्हा

सिन्हा १ जुलै २०२२ पर्यंत अर्थमंत्री होते, त्यानंतर त्यांच्या पदाची अदलाबदल परराष्ट्र मंत्री जसवंत सिंग यांच्यासोबत करण्यात आली. त्यांच्या कार्यकाळात, सिन्हा यांना आपल्या सरकारचे काही प्रमुख धोरणात्मक निर्णय मागे घेण्यास भाग पाडण्यात आले. त्यामुळे त्यांच्यावर बरीच टीकाही झाली होती. अर्थमंत्री असताना त्यांनी ७ वेळा अर्थसंकल्प सादर केला आहे.

तरीही सिन्हा यांना अनेक मोठ्या सुधारणांचे श्रेय जाते. त्यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेने विकासाच्या मार्गावर जोरदार प्रगती केली. या सुधारणांमध्ये “वास्तविक व्याजदर कमी करणे, कर्जाच्या पेमेंटवरील कर सूट, दूरसंचार क्षेत्राचे नियंत्रणमुक्त करणे, राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणासाठी निधी उपलब्ध करून देण्यात मदत करणे आणि पेट्रोलियम उद्योगाचे नियंत्रणमुक्त करणे” यांचा समावेश आहे.

स्थानिक वेळेनुसार संध्याकाळी ५ वाजता भारतीय अर्थसंकल्प सादर करण्याची ५३ वर्षे जुनी परंपरा मोडणारे पहिले अर्थमंत्री म्हणूनही सिन्हा यांना ओळखले जाते. ब्रिटिश राजवटीपासून ही प्रथा सुरू होती. ज्यामध्ये भारतीय संसदेच्या सोयीऐवजी ब्रिटिश संसदेच्या सोयीनुसार भारतीय अर्थसंकल्प सादर करण्याचा प्रयत्न करण्यात येत होता.

यशवंत सिंन्हा यांची नेटवर्थ

यशवंत सिन्हा यांची कमाई सुमारे 1-5 दशलक्ष डॉलर्स आहे आणि 2014 मध्ये त्यांची एकूण संपत्ती 3 कोटी होती. 2022 मध्ये त्यांची एकूण संपत्ती 3 कोटींहून अधिक आहे.

पुरस्कार | Yashwant Sinha Award

२५ एप्रिल २०१५ रोजी, फ्रेंच सरकारने सिन्हा यांना सर्वोच्च फ्रेंच नागरी पुरस्कार “Officer de la Légion d’honneur” (ऑफिसर ऑफ द लीजन ऑफ ऑनर) ने सन्मानित केले आहे.

यशवंत सिन्हा यांचे पुस्तक | Yashwant Sinha Book

सिन्हा यांनी ‘कन्फेशन्स ऑफ अ स्वदेशी रिफॉर्मर’ या पुस्तकात अर्थमंत्री म्हणून त्यांच्या वर्षांचा तपशीलवार तपशील दिला आहे.

Yashwant sinha Social Media

TwitterClick here
Facebook / InstagramNot Avilable
प्रश्न- यशवंत सिंह यांचा जन्म कुठे झाला?

उत्तर- पटणा (बिहार).

प्रश्न- यशवंत सिन्हा यांनी लोकसभेमद्ये कोणत्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले?

उत्तर- लोकसभेत बिहार (झारखंड) च्या हजारीबाग मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले.

प्रश्न- यशवंत सिंन्हा यांनी कोणते पुस्तक लिहिले?

उत्तर- “कन्फेशन्स ऑफ अ स्वदेशी रिफॉर्मर”

प्रश्न- कोणत्या वर्षी यशवंत सिंन्हा प्रशासकीय सेवेत रुजू झाले?

उत्तर- 1960 मध्ये यशवंत सिंन्हा भारतीय प्रशासकीय सेवेत रुजू झाले आणि 24 वर्षांहून अधिक काळ सेवेत राहिले.

प्रश्न- यशवंत सिन्हा यांना कोणता पुरस्कार मिळाला?

उत्तर- “Officer de la Légion d’honneur”

मित्रांनो या पोस्टमध्ये तुम्ही यशवंत सिन्हा यांची माहिती पाहिलेली आहे. मला अपेक्षा आहे तुम्हाला ही माहिती आवडली असेल. तुम्हाला या पोस्टबद्दल काही सुचवायचे असेल तर तर COMMENTBOX मद्ये कंमेंट करा आणि हि पोस्ट आपल्या मित्रांना SOCIAL प्लेटफॉर्मवर share करा.

Leave a Comment